Home » Interview met radioloog

Interview met radioloog

Gepubliceerd op 29 juni 2017 om 12:54

Ter verduidelijking van thermografie heeft MammaHealth een interview gehouden met een Nederlandse radioloog. Deze radioloog kent het Bevolkingsonderzoek en de aspecten van thermografie. In het interview komen de medisch-technische en gezondheidsaspecten aan de orde.

Er is veel te doen over thermografie met name als het gaat om borstkanker bij vrouwen. Het zou geen nut hebben als onderzoeksmethode. Hoe denkt u daarover en wat is thermografie precies?

Zeker er is veel over te doen. Om te beginnen moet ik vaststellen, dat veel kritiek berust op onwetendheid, zelfs bij officiële instanties. Het heeft er de schijn van, dat men geen idee heeft wat thermografie inhoudt, laat staan hoe het toegepast wordt.  Men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. 

Ik zal proberen het uit te leggen. Met thermografie meet je contact- en pijnloos de temperatuur van de huid. Er komen geen schadelijke zaken aan te pas. Geen röntgenstralen om maar eens wat te noemen. Dat meten gebeurt met een speciale infraroodcamera. Eigenlijk worden er foto’s gemaakt, speciale dat wel. Je zult versteld staan hoeveel verschillende huidtemperaturen de camera ziet. Het hangt namelijk heel sterk af waar je op de huid meet. Zo heeft de hoofdhuid een duidelijk andere temperatuur dan de huid van de voet en verschilt de hand weer van de neus enzovoort. De computer zet al deze temperaturen om in een soort landkaart met kleuren. Elke temperatuur heeft dan zijn eigen kleur. In één oogopslag zie je waar de huid warmer is en waar minder warm. Zo’n landkaart heet een thermogram, zeg maar een warmtebeeld.

 

Vanwaar al die verschillen in huidtemperatuur?

Wel deze verschillen hebben te maken met de warmteregeling van het lichaam. Ik ga daar niet verder op in, want dit is te ingewikkelde materie.

Interessant in ieder geval en ook wel logisch is, dat bij gezonde personen zo’n thermogram er bij iedereen zo’n beetje hetzelfde uitziet. Afwijkingen vallen snel op en kunnen wijzen op ongewenste veranderingen.

 

Je zou ook een gewone thermometer kunnen gebruiken?

Ja dat zou kunnen en dat gebeurt ook wel bijvoorbeeld om koorts vast te stellen. Maar praktisch gezien is dat omslachtig en onnauwkeurig. Bovendien moet je contact maken met de huid en dat willen we niet. Neen de infraroodmethode is een betere manier.

Omdat de infraroodmethode zeer gedetailleerd en nauwkeurig is en bovendien grote oppervlakten in één keer kan bestrijken, krijgen de verschillende temperaturen in een bepaald verband meer betekenis. De meting gaat daarbij heel snel. Ik zou zeggen in een oogwenk.

 

Met de snelheid van een camera dus?

Precies.

 

Hoe wordt de temperatuur dan gemeten als er geen contact met de huid bestaat?

Eigenlijk heel eenvoudig namelijk aan de hand van golffrequenties binnen het infraroodgebied. Infrarood is namelijk licht, echter voor ons onzichtbaar. Wij kunnen dat niet zien. De speciale camera kan dat gelukkig wel. Voorwerpen en objecten, die warmte bevatten, zoals ook ons lichaam stralen dit onzichtbare licht uit zonder dat wij dat weten. De camera ziet dit licht in golffrequenties, terwijl de computer deze omzet in temperatuurwaarden.

 

Ik heb ergens gelezen, dat infrarood niet diep genoeg de weefsels in komt en niet verder komt dan de huid.

Goed dat u dat opmerkt. Dat verhaal klopt echt niet. Is misleidend en getuigt van gebrek aan kennis. Het zou betekenen, dat iemand met een apparaat infrarood op je richt, flauwekul. Dat is nou niet het geval. Nogmaals Infrarood wordt door het lichaam zelf uitgestraald en ontstaat wanneer lichaamswarmte via de huid naar buiten stroomt.

 

Stroomt warmte dan altijd zo van binnen naar buiten?

Ja en dat is de essentie van de thermografie. Warmte stroomt altijd van een hoge naar een lage temperatuur, nooit andersom. Net als water dat stroomt van hoog naar laag en nooit andersom. Onze lichaamswarmte stroomt bij  kamertemperatuur, die lager is altijd naar buiten. Eigenlijk koelen we voortdurend af. Door ons te kleden wordt afkoeling tegengegaan. Lichaamswarmte wordt weliswaar constant bij leven aangemaakt, maar verdwijnt ook voortdurend en helemaal wanneer we doodgaan.

 

Hoe maken we deze methode medisch toepasbaar?

Infrarooddetectie of infraroodmethode kent vele toepassingen. Bijvoorbeeld in de sterrenkunde om temperatuur van verre sterrenstelsels te meten of in het leger of politie om in het donker te kunnen zien. Bij al die toepassingen gaat het om warmte en het onzichtbare infraroodlicht. Bij de medische toepassing is dat net zo.

 

U maakt mij wel nieuwsgierig. Hoe is dan het verband met ziekten?

Wij leven allemaal dankzij de lichaamswarmte, die onze lichaamscellen produceren tijdens de stofwisseling. Cellen nemen stoffen op en scheiden stoffen uit, vandaar de naam. Dankzij de warmteregulatie wordt de daarmee samenhangende lichaamstemperatuur binnen nauwe grenzen gehouden, zeg maar op bijna 37 graden Celsius.

Zoals ik al zei alle warmte komt op een bepaald moment naar buiten. Dit warmteverlies wordt gelukkig volledig door het lichaam gecompenseerd via de stofwisseling. We noemen dit een steady state, een behouden toestand met een daarbij passend normaal warmtebeeld.

Om de medische toepassing goed te kunnen begrijpen moet je het volgende weten.

Bij ziektes zoals infecties, ontstekingen en tumoren jaagt het lichaam de stofwisseling omhoog. Er is wellicht koorts en voor het lichaam volop werk aan de winkel. Het lichaam wil genezen. Alleen bij kwaadaardige tumoren is dit allemaal ontregeld.

Maar laten we ons beperken tot tumoren. Omdat een tumor snel groeit neemt ook de stofwisseling snel toe en daarmee de productie van warmte.

Ook maken tumoren hun eigen bloedvaten om zo in een grotere voedingsbehoefte te kunnen voorzien. Bovendien scheiden ze vaatactieve stoffen af, die de bloedvaten ook nog eens wijder maken. De totale warmte samenhangend met de tumor is dus de som van deze drie effecten en leidt al in een vroeg stadium tot een meetbaar verhoogde temperatuur. Ook deze extra warmte stroomt op een bepaald moment naar buiten en lift als het ware mee met de overige lichaamswarmte. Bij de huid aangekomen meten we een afwijkende frequentie binnen het infraroodspectrum  overeenkomend met een hogere piektemperatuur. Op het thermogram zie je dat terug als een “hete plek”.

 

Maar hoe moet ik mij de warmtestroom voorstellen, hoe gaat dat in zijn werk?

Goede vraag. Het antwoord is door middel van transport van warm bloed, geleiding en straling. Op dezelfde manier als bij een CV radiator. De warmte van de ketel komt zo uiteindelijk in de huiskamer.

Wanneer nu het lichaamsdeel langer wordt blootgesteld aan een lagere omgevingstemperatuur, zie je dat de huidtemperatuur verder daalt. Dit komt doordat de bloedvaten in de huid zich gaan samentrekken, waardoor er minder bloed en dus minder warmte naar de huid stroomt. Op die manier probeert het lichaam het warmteverlies tegen te gaan. De huid wordt koud, maar binnen blijft het warm.

Echter bloedvaten van de tumor kunnen niet samentrekken door het ontbreken van spierweefsel. Er zal veel meer warmte weglekken naar buiten, waardoor een groter temperatuurverschil met de koelere omgevende huid optreedt. De tumor zal daarmee in het thermogram sterker opvallen.

Het meten van de huidtemperatuur bij het ontkleden van het lichaamsdeel direct na en 20 minuten later vergroot de sensitiviteit en is vaste praktijk bij thermografie.

 

Ok, we hebben nu een thermogram van de borst en dan?

Stel het thermogram is normaal. Uit studies blijkt dat dan de borsten zeker weten gezond zijn.

Maar stel er is een afwijking. In dat geval kunnen we er verschillend naar kijken en handelen.

Eerst in die gevallen dat de verdenking laag is. Dan kun je wachten. Het onderzoek nog eens herhalen en dan kijken of het beeld is genormaliseerd bv bij ontstekingen, die zijn doorgaans tijdelijk. Of je kunt iets doen aan de leefstijl minder roken, meer bewegen de bekende zaken. Het idee erachter is, dat kanker voortkomt uit cellen, die onder stress staan. Met een gezonde leefstijl kun je proberen de stress weg te nemen en het effect met een vervolg thermogram monitoren.

Dan de gevallen dat de verdenking hoog is. In die gevallen zul je moeten verwijzen voor verder onderzoek in het ziekenhuis.

Vervolgens zijn er dan twee mogelijkheden. In het ziekenhuis wordt niets gezien Einde oefening. Echter eveneens uit studies blijkt dat bij een afwijkend thermogram in 40% van de gevallen in de toekomst een tumor optreedt. Dit is wel te begrijpen als je je bedenkt, dat een tumor voor het eerst zichtbaar is op een röntgenfoto als deze 4-5mm groot is. De tumor is dan al wel acht jaar aanwezig. Een tumor, die veel kleiner zul je dus niet zien, terwijl al wel verdacht op het thermogram. Een normale borstfoto in het ziekenhuis, maar wel thermografisch verdacht sluit een tumor niet uit!

Tot slot in het ziekenhuis wordt de thermografische verdenking bevestigd en kan een behandeling worden ingesteld, zoals onlangs nog is gebeurd.

 

Maar mist een thermogram dan niets?

Kijk een thermogram is een test net als andere testen. Er kunnen foutmeldingen optreden. Voorbeeld is een tumor op een röntgenfoto, terwijl het thermogram normaal is. Zoiets doet zich voor bij tumoren, die nauwelijks groeien en om die reden ook geen verhoogde stofwisseling hebben. Die zie je dus gewoon niet. Dit zijn de zogenaamde slapende tumoren.

De kans echter, dat de vrouw hieraan overlijdt is klein, ook als ze niet behandeld zou worden. In het ziekenhuis kan men dit onderscheid niet maken en wordt er behandeld.

Oh ja, dat moet ik niet vergeten. Van belang is nog, dat bij aanvang zo nodig een herhalingsonderzoek wordt gedaan om het individuele thermoprofiel te kennen. Er kunnen zich namelijk binnen het individu verschillen voordoen, die verder geen betekenis hebben. Ik hoop dat ik hiermee duidelijk was.

 

Namens MammaHealth danken wij u voor uw tijd.

Graag gedaan.